کاربرد هوش مصنوعي در بيماريهاي قلبي عروقي


یادداشت |

دکترحيدر حسين نژاد

 

 

 

 

نارسايي قلبي امروز از شايع‌ترين بيماري‌هاي قلبي عروقي است. چيزي حدود سه ميليون آمريکايي مبتلا به نارسايي قلبي مي‌باشند. عامل مرگ‌ومير بيست ميليون انسان در جهان نارسايي قلبي است. از هر پنج نفر در آمريکا در سنين بالاي پنجاه سال يک نفر دچار نارسايي قلبي مي‌شود. در کشور ما آمار دقيقي وجود ندارد اما نارسايي قلبي از شايع‌ترين بيماري‌هاي قلبي عروقي در ايران است. کاهش توان قلب در پمپاژ و خروج خون از بطن‌ها را نارسايي قلبي مي‌گويند. بطن راست خون را به ريه پمپ مي‌کند در آن‌جا اکسيژن دهي انجام مي‌شود و خون تصفيه‌شده به بطن چپ مي‌آيد و از آن‌جا با پمپاژ بطن چپ به همه اعضاي بدن مي‌رسد نارسايي قلب ممکن است به شکل نارسايي بطن راست يا نارسايي بطن چپ و يا نارسايي هر دو بطن باشد. ميزان خروج خون از بطن 50 درصد و به بالاست اگر اين ميزان به 40 درصد وکمتر از آن برسد فرد مبتلا به نارسايي قلبي شده است که ممکنست حاد يا مزمن باشد. هزينه‌هاي درماني بسياري براي اين بيماران از طرف دولت و مردم در سراسر جهان انجام مي‌شود. اين بيماران اگر دير تشخيص داده بشوند به درمان مطلوب نخواهند رسيد. 30 درصد بيماران در هفته اول پس‌از ترخيص مجدد بستري مي‌شوند. ابزارهاي تشخيصي مختلف آزمايشگاهي و تصويربرداري براي تشخيص اين بيماران استفاده مي‌شود. تجهيزات پزشکي بسيار گران‌قيمت که براي تشخيص اين بيماران به‌کار برده مي‌شود. هزينه‌هاي زيادي که براي خريد اين تجهيزات راه‌اندازي و نگهداري آن‌ها هرساله انجام مي‌شود و از همه اين‌ها مهم‌تر وجود نيروي انساني متخصص و فوق تخصص که براي ارزيابي اين روش‌هاي تشخيصي و نيز به‌کار بردن درمان براي اين بيماران به خدمت گرفته مي‌شوند و ميلياردها دلار براي تربيت يک نيروي متخصص پزشکي در سراسر جهان هزينه مي‌شود. استفاده از داروهاي مختلفي که گران‌قيمت بوده و بار مالي فراوان به دولت‌ها و مردم تحميل مي‌شود. ابزارهاي تشخيصي مانند نوار قلب يا الکتروکارديوگرافي، اکوکارديوگرافي، تست ورزش، سي تي آنژيوگرافي و آنژيوگرافي مداخله‌اي و نيز ام آر اي قلب از ابزارهاي تشخيصي مهم بيماري‌هاي قلبي هستند. در کشورهاي پيشرفته به‌دنبال راهي بودند که از اين هزينه‌ها بکاهند و از طرفي سريع‌تر به تشخيص بيماران و درمان آن‌ها بپردازند، يکي از اين راه‌ها هوش مصنوعي است. هوش مصنوعي مي‌تواند با پردازش اطلاعات آن‌هم بسيار دقيق و بررسي جزئيات بيماري‌هاي مختلف قلبي عروقي را تشخيص و سريع‌تر به درمان بپردازد و حتي از نيروي انساني آموزش‌ديده فوق تخصص هم جزئيات را دقيق‌تر بررسي کند. هوش مصنوعي مي‌تواند نوار قلب بيمار را بررسي و حتي جزئي‌ترين تغييرات نواري را تشخيص داده و بيماري را سريع‌تر تشخيص دهد. هوش مصنوعي مي‌تواند با پردازش اطلاعات اکوکارديوگرافي و يا تصويربرداري مافوق صوت اولتراسوند بيماري را در کم‌تر از يک دقيقه تشخيص دهد. در برخي موارد پيش مي‌آيد که يک پزشک با بررسي آزمايشات و تصويربرداري‌هاي انجام‌شده در تشخيص بيماري موردنظر دچار ابهام مي‌شود. هوش مصنوعي مي‌تواند تفسيري دقيق‌تر از يک کارشناس آزموده بيماري را تشخيص دهد. با استفاده از يک دوربين و اسکن پا و بررسي ادم محيطي و يا تورم آن و پردازش اطلاعات حاصل از اسکن پا مي‌تواند نارسايي قلبي را در مراحل اوليه تشخيص دهد. انجام اعمال جراحي توسط يک پزشک جراح فوق تخصص آن‌هم از هزاران کيلومتر دورتر براي درمان آن فرد توسط ربات‌ها سال‌هاست که انجام مي‌شود و امروزه توسط هوش مصنوعي مي‌توان به انجام چنين اعمال جراحي دست يافت استفاده از فناوري‌هاي روز ديجيتال و هوش مصنوعي در دنياي پزشکي امروز رو به پيشرفت است. جهان روزبه‌روز در حال افزايش جمعيت است و به دنبال آن بيماري‌هاي مختلف از جمله بيماري‌هاي قلب عروقي رو به فراواني است. مواد دخاني سيگار و قليان، مصرف مشروبات الکلي، استرس وتنش هاي زياد، هواي آلوده از جمله عوامل اصلي بيماري‌هاي قلبي عروقي و بخصوص نارسايي قلبي مي‌باشند و اگر تشخيص و درمان بيماري‌هاي قلبي عروقي به روش‌هاي حال حاضر ادامه پيدا کند هزينه‌هاي زيادي را روي دستان حاکميت و مردم خواهد گذاشت ما بايد به سمت فناوري‌هاي روز دنيا برويم همانگونه که دنيا رفته است. ما نيازمند نگاه به فرايند بهره وري در تمام حوزه ها و از جمله پزشکي هستيم.

 

متخصص بيهوشي درد و مراقبتهاي ويژه