خواب خوش خاويار


تیتر اول |

عليرضا صدرايي- مديرکل شيلات و رئيس مرکز تحقيقات ذخاير آبزيان آب‌هاي داخلي گرگان، بر ضرورت احياي جايگاه گلستان به‌عنوان قطب توليد خاويار و ارتقاي اقتصاد دريامحور استان تأکيد کرده است. به گزارش پايگاه اطلاع رساني اداره کل شيلات گلستان، رئيس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي استان گلستان نيز در اين باره گفته است: گلستان بايد دوباره به قطب خاويار و اقتصاد درياي خزر تبديل شود. وي ادامه داده است: ظرفيت‌هاي غني استان در حوزه شيلاتي و دريايي، فرصتي بي‌بديل براي توسعه پايدار و افزايش بهره‌وري اقتصادي است، ممکن است اين صحبتها نيز تنها آرزوهايي باشد که گاه مديران بر زبان مي آورند و در پايگاههاي اطلاع رساني سازمان ها منتشر مي شود اما داستان خاويار در گلستان قصه پر غصه اي است از روزگاران دورتر که  اين منطقه مرکز توليد خاويار بود و دهها کارگر و کارشناس به اين صنعت مشغول بودند تا در دهه هفتاد که اندک اندک نشانه هاي افول در اين صنعت ديده شد و توليد از 200 تا 400 تن در سال به زير ده تن در سال 1390 رسيد و صنعتي به آن حجم از دست رفت. امروزه اما مديران مي گويند که بايد به آن دوران بازگشت، اما چگونه ؟ به راستي چرا خاويار از دست رفت. يک  مطالعه سطحي به ما مي گويد دلايل افول اين صنعت هم چنان پا برجاست.  پژوهشها به ما مي گويند: نوار ساحلي در جنوب شرقي درياي خزر يعني ساحل بندرترکمن، گميشان و خواجه‌نفس همواره يکي از مناطق مهم صيد ماهيان خاوياري در ايران بوده است. انواع تاس ماهي، فيل‌ماهي و چالباش را تا سالها صيادان محلي به روش هاي سنتي صيد مي کردند. هنگامي که در سالهاي 1340 تا 1350 ايران به عنوان بزرگترين توليد کننده خاويار در جهان شناخته مي شد، خاويار ايران تقريبا به تمام کشورهاي بزرگ صادر مي شد اما در دهه 1370 تا 1380 با کاهش ذخاير طبيعي، صيد بي‌رويه، آلودگي رودخانه‌ها، ساخت سد بر رودخانه‌ها  و قاچاق، ذخاير ماهيان خاوياري به‌شدت کاهش يافت. و عملا ابتکار عمل از دست ايران خارج شد،  به اين خاطر اداره کل شيلات تلاش کرد با توسعه مزارع پرورش ماهيان خاوياري رونقي دوباره به توليد خاويار بدهد و از آن پس  مناطق گميشان، آق‌قلا و بندرترکمن شاهد رشد مراکز پرورشي شدند تا اکنون خاويار توليدي از مزارع جايگزين خاويار دريايي باشد. دريا اگر چه اين روزها با بندر قهر کرده است و هر روز اخم خود را بيشتر به هم مي کشد بي جا نيست با اصلاح اشکالات زمينه رونق توليد را فراهم آوريم، رونق دريا براي بندرترکمن هم اقتصاد به همراه خواهد آورد و هم آسايش، شهري که روزگاري هم گمرک داشت و هم مرکز تجارت بود و هم صيد ماهيان خاوياري داشت، کاش آب به دريا و رونق به اقتصاد باز آيد. اين چنين باد.