درباره تاريخ


یادداشت |

مهدي سيف حسيني

مي خواهيم راجع به تاريخ حرف بزنيم و بنويسيم.

1-راجع به تاريخ جهان

 2- درباره تاريخ تمدن

 و 3- شناخت تاريخ ايران.

ابتدا خوب است يک تعريفي از تاريخ بکنيم و بعد به ضرورت اينکار بپردازيم که چه لزومي دارد تاريخ را بشناسيم و سوم اينکه هدف از اينکار چيست. در همين آغاز بد نيست اشاره اي به منابع بکنيم. بهترين منبع براي يادگيري و آشنايي با اين موضوع کتب مختلف از نويسندگان و مورخان است. امروزه براي پاسخ به هر سئوال با توجه به تحولات دنياي مجازي آنقدر دسترسي به پاسخ ها آسان شده که خطر کند ذهني را افزايش داده و تلاش براي تحليل و انديشيدن را کاهش داده است. گوشي هاي همراه آفتي شده است که دقت بسيار زيادي از مردم را مي گيرد. ما شايد 30 سال پيش مي گفتيم دنيا به سمت انقلاب ارتباطات مي رود که رفت و پشت بند آن انفجار اطلاعات آغاز شد که امروز آنقدر حجم انبوه اطلاعات در اين فضاي ارتباطات بي حد و اندازه شده که ذهن ها و افراد به هيچ وجه قادر نيستند حتي بخش کوچکي از آن را بياموزند و تجزيه و تحليل کنند و سرعت اين تغيير در فضاي مجازي با فراواني نرم افزارها آنقدر سريع شده که هوش مصنوعي جايگزين همه اينها شده که ديگر نه فرصت و نه قدرت فکر کردن به مردم را مي دهد. (ديتاها و الگوريتم نيز غوغا مي کنند) ما فعلا اين بحث را متوقف مي کنيم اما تاکيد بر اين است که براي شناخت هر چيز از جمله تاريخ، بهترين منبع مي تواند همان کتاب هايي باشد که موضوع تحقيق هستند و ضمنا امروزه قرار نيست همه در همه چيز مطلع و صاحب نظر شوند زيرا در اين دنياي پيچ در پيچ آنقدر رشته هاي علوم کوچک و کوچک شده که في المثل در زمان قديم اگر کسي مريض مي شد مي گفتند برديم پيش حکيم و حکيم براي هر مرضي نسخه اي تجويز مي کرد و دارويي مي داد، اما امروزه در هر بخش از بدن رشته داير شده که متخصص خود را دارد و تازه في المثل در همان يک رشته مثل دندانپزشکي خود به چند بخش فک، ريشه، زيبايي، بخش پر کردن، عکس برداري از دندان، پروتز و ... تقسيم مي شود که هر دندانپزشکي در رشته خود کار مي کند. بر اين اساس تاکيد مي شود نسبت ملايم شناخت و يادگيري بايد لحاظ شود و افراط از يک سو و تفريط از سوي ديگر صورت نگيرد. اما تعريف تاريخ چيست؟ معين کردن وقت چيزي، حفظ کردن زمان که در آن امر مهمي رخ داده است، شرح وقايع و سرگذشت پيشينيان، زمان وقوع يک امر يا حادثه، مشخص کردن مبدا زمان در زمين (آغاز نوروز در ايران) تاريخ هجرت اسلام هجري قمري يا شمسي، تاريخ مسيحيت تولد حضرت عيسي. دوم ضرورت اينکار براي هر کسي متفاوت مي باشد. يکي براي کنجکاوي از شکل زندگي گذشتگان يکي براي شناخت ارزشهاي هويتي اجداد خود، يکي براي کارشناس شدن و صاحبنظر گرديدن در رشته اي از تاريخ به مطالعه آن مي پردازد. و نيز هدف از اينکار اولا مي تواند يادگيري در يک موضوع بسيار مهم زندگي بشري باشد و نيز فهم اينکه بدانيم بر گذشتگان چه رفت و نقاط قوت و ضعف آنها چه بود تا ما از آنها بياموزيم که اشتباهات آنها را تکرار نکنيم و در حقيقت کسب تجربه کنيم. در کتب ديني هم به اين مهم که در ارض سير کنيد و ببينيد بر گذشتگان چه رفت و عاقبت آنها چه شد، عبرت بگيريد. (افلم يسيرو في الارض فينظروا ...) گذشته و حال يک ملت را تاريخ بهم متصل مي کند و سانسور اين اتصال را منقطع بسازد. آثار و بناهاي باقي مانده از گذشتگان در کشورهايي که تمدني بوده اند (هند، چين، ايران، يونان، مصر، رم و ...) بيانگر وجود تمدن در گذشته بود که گاه بعضي از اين آثار براي انسان مدرن امروز بسيار شگفت انگيز است. از جمله آن عجايب هفتگانه، اهرام مصر، تاج محل، فانوس اسکندري. ديدن تمپل هاي هند 100 سال زمان مي برد. و نيز ديدن آثار مختلف در ايران سالي 15 روز اگر وقت بگذاري30 سال زمان نياز هست.