سيد حسن حسيني نژاد

اشاره: در منطقه‌اي که کودکان کمتر فرصت لمس کتاب دارند، بانويي در نقطه مرزي «داشلي‌برون» بااراده‌اي آرام اما محکم، چرخ‌هاي خودرويش را به حرکت درمي‌آورد تا قصه‌ها را به روستاهاي مرزي برساند؛ زيرا باور دارد همين کتاب‌هاي ساده مي‌توانند دريچه‌هاي تازه‌اي را براي بچه‌هاي داشلي‌برون باز و حس زندگي و اميد را در آن‌ها زنده نگه‌ دارد.

در منطقه مرزي و کم برخوردار «داشلي‌برون» در استان گلستان، جايي که فاصله کودکان با کتاب و امکانات آموزشي بعضاً بيشتر از فاصله روستاها باهم است، يک مربي فرهنگي زن تصميم گرفته اين فاصله را با اراده خويش و نگاهي مسئولانه کم کند. او هر هفته

با خودروي شخصي‌اش در جاده‌هاي پراکنده و مرزي اين منطقه حرکت مي‌کند تا کتاب‌ها و اندک وسايل کمک‌آموزشي و سرگرمي را به دست کودکان برساند؛ کودکاني که شايد تنها فرصتشان براي آشنايي با دنياي قصه‌ها همين کتابخانه کوچکِ سيار باشد. بانويي که هر قدم و هرروز از کارش با دشواري همراه است؛ از کمبود وسايل کمک‌آموزشي گرفته تا مسيرهاي سخت و هزينه‌هاي بالاي رفت‌وآمد؛ اما او ادامه مي‌دهد، چون باور دارد همين کتاب‌هاي ساده مي‌توانند دريچه‌هاي تازه‌اي را براي بچه‌هاي داشلي‌برون باز کنند و حس زندگي و اميد را در آن‌ها زنده نگه‌دارند. اين بانوي پرتلاش، نامش فاطمه زحمتکش است. دانش‌آموخته کارشناسي مديريت دولتي و مربي کتابخانه سيار مرزي داشلي برون که کارش را از اسفندماه سال 1403 با عشق و علاقه به کودکان و کتاب‌هاي مرتبط با آن‌ها آغاز کرده است. با او به گفت‌وگو نشستيم تا راوي تجربه‌ها، دغدغه‌ها و نگاهش باشيم؛ بانويي آرام و پيگير که کتاب و يادگيري را از دل مرزها و جاده‌ها با خودرو شخصي‌اش عبور مي‌دهد و به دست کودکاني مي‌رساند که شايد بيش از هر کس ديگري به آن نياز دارند.

با خودرو شخصي براي کودکان کم برخوردار

فاطمه زحمتکش، در ابتدا با اشاره به اينکه روستاي داشلي برون و 11 روستاي اطراف داشلي برون ازجمله روستاهاي ترشکلي، خير خوجه نجف، خير خوجه سفلي، خير خوجه عليا، شوردگش، الياس حاجي، ازبک آباد، دوزالوم مرکزي، دوزالوم جنوبي، قره دونگ و پشه لر حوزه کاري او است، گفت: از ابتداي آغاز کارم تا به امروز تقريباً 80 درصد عضوگيري کرده‌ام. زحمتکش افزود: چون فعلاً خودرو براي سرکشي در اختيار بنده نيست زياد نمي‌توانم به روستاهاي اطراف سر بزنم؛ ولي در حد امکان با خودروي شخصي بدون گرفتن هزينه سوخت و.‌.. براي آشنايي بچه‌ها با فعاليت‌هاي کانون و امانت کتاب هر روستا را چند بار رفتم.

وي، ادامه داد: در حال حاضر بيش از 7 هزار جلد کتاب در کتابخانه سيار داشلي برون موجود است که در بين آن‌ها کتاب‌هاي قديمي و کهنه هم دارم که در حال جداسازي آن‌ها هستم.

خوشحالي کودکان در کنار رنج‌ها و کمبودها

فاطمه زحمتکش سپس ضمن اشاره به برخي از خاطرات و دغدغه‌هايش از زمان آغاز کارش تا به امروز، گفت: استقبال عالي کودکان از امانت کتاب و بازي‌هاي فکري و روميزي و ساخت کاردستي ازجمله خاطراتي هست که مدام هر بار به سراغ کودکان مي‌روم برايم جذاب و دل‌نشين و فراموش‌نشدني است.

وي افزود: خوشحالي کودکان از جوايز ناچيزي که با هزينه خودم براي آن‌ها مي‌برم و تشکر مادران آن‌ها بابت علاقه‌مند شدن فرزندانشان با کتاب‌خواني و دور شدن از فضاي مجازي، احساس صميميت کودکان خصوصاً دختران با من در محل کتابخانه و حتي بيرون از محل کارم در مراسم‌هاي مختلف روستا مجموعه خاطراتي هست که مرا به ادامه راه اميدوار مي‌کند. زحمتکش ادامه داد: اما در کنار تمامي اين زيبايي‌ها و خاطرات دل‌نشين، متأسفانه کمبود امکانات آموزشي و بازي در مدارس روستاهاي مرزي و محروم ناراحت‌کننده است. اينکه بعضي از کودکان حتي تابه‌حال مداد شمعي يا وسايل بازي که برايشان مي‌برم را نديده بودند و يا استعدادهاي پرشمار ناشناخته‌اي که ممکن است هيچ‌وقت ديده نشوند را بارها از نزديک تجربه کردم.

توجه به کودکان امروز؛ سرمايه‌گذاري

 براي فردا

مربي کتابخانه سيار مرزي داشلي برون، وسايل آموزشي و بازي و کتاب‌هاي جديد، کاردستي و آزمايش‌هاي کوچک و هدايايي که هرچند وقت يک‌بار براي بچه‌ها بياورند را ازجمله نيازهاي کتابخانه سيارش برشمرد و گفت: توجه اکنون به کودکان، سرمايه‌گذاري براي فردا است و گسترش و تشويق به کتاب‌خواني، دور شدن کودکان از فضاي مجازي بعضاً ناامن و بدون کنترل و بازي‌هاي بي‌هدف ازجمله مسائلي است که بايد جدي بگيريم و براي پر شدن اوقات فراغت سالم و ايجاد محيط امن براي بازي و سرگرمي فرزندان بهتر عمل کنيم. وي در بخش ديگري از سخنانش، يک روز کاري خود را اين‎گونه توصيف کرد و گفت: از ساعت 8 صبح باهدف ترويج کتاب‌خواني و فعاليت‌هاي فرهنگي و هنري به محل کارم مي‌آيم. در حد توانم به روستاهاي اطراف مي‌روم و سعي مي‌کنم توسط مديران که از سمت گنبد به روستاها مي‌آيند حداقل براي بچه‌ها کتاب بفرستم که در اين ميان چند نفر از مديران قبول زحمت کردند که سر راهشان هرچند وقت يک‌بار از کتابخانه براي دانش آموزان کتاب ببرند. زحمتکش افزود: چون مرکز سيار داشلي برون نزديک مدرسه است در زنگ تعطيلي بچه‌ها هم امانت کتاب و هم براي بازي و سرگرمي استقبال بي‌نظيري دارند؛ طوري که به خاطر کمبود فضا مجبور شدم روزهاي زوج دخترها و روزهاي فرد پسرها بيايند. زحمتکش ادامه داد: تابستان گذشته هم علاوه بر 5 کلاسي که خودم ازجمله آموزش هنرهاي بومي و محلي (آلاجه)، قلاب‌بافي، کاردستي، اوريگامي و … گذاشتم، 4 کلاس هم با همکاري فني و حرفه‌اي گنبد مثل ارغوان بافي، حصيربافي، شيريني‌پزي و… گذاشته شد که با استقبال بي‌نظير نوجوانان و والدين روبرو شد.

براي خدمات بهتر حمايت کنيد

مربي کتابخانه سيار مرزي داشلي برون در بخش ديگري از سخنانش عنوان کرد: تقاضا دارم در حد امکان خودرو در اختيار من گذاشته شود. وسايل بازي و سرگرمي، مقوا رنگي و کاغذ رنگي، کتاب‌هاي جديد و هر وسيله آموزشي که لازمه يک مرکز فعال است به بنده بدهند. همچنين مرکز سيار داشلي برون گاز کشي ندارد و با توجه به نبود نفت و گاز کپسول در روستا و سرد بودن اين منطقه، کار در زمستان بسيار مشکل است. از طرفي ديگر چون ساختمان مرکز سيار داشلي برون خيلي قديمي است، نياز به تعمير اساسي دارد. وي در پايان نيز گفت: در کنار خودرو بودن يک نيروي مرد نيز در مرکز ضروري است. فعلاً که خودم از عهده همه وظايف برمي‌آيم؛ ولي چون چند دبيرستان پسرانه هم در اين منطقه است به نظرم بهتر است يک نيروي مرد هم باشد تا دانش آموزان پسر احساس راحتي و صميميت و تعامل بهتر با مربي داشته باشند.