روايتي از بچههاي روستاهاي محرومي که کتاب غيردرسي نخوانده بودند کتابخانه سياري که شوق خواندن آفريد
گزارش |
سيد حسن حسيني نژاد- در برخي از روستاهاي محروم گاليکش، دانشآموزاني وجود داشتند که سالها هيچ کتاب غيردرسي نخوانده بودند اما کتابخانه سيار، شوق مطالعه و خواندن کتاب را در بچهها به وجود آورد. به گزارش خبرگزاري کتاب ايران (ايبنا) –کتابخانههاي سيار در سالهاي اخير به يکي از کارآمدترين ابزارهاي ترويج و تبليغ کتابخواني در مناطق دوردست و کمبرخوردار تبديل شدهاند؛ جايي که بعضاً کمبود زيرساختهاي فرهنگي، دسترسي به کتاب را دشوار ميکند و حضور يک خودرو حامل کتاب ميتواند دريچهاي تازه به آموزش، کشف استعدادها و تخيل و … بگشايد. اين کتابخانهها هر روز مسيرهايي را ميپيمايند؛ از کوه و دشت و جنگل گرفته تا مناطق سنگلاخ و حتي صعب العبور تا کتاب و اقلامي براي بازي و سرگرمي را به کودکاني برسانند که مجال رفتن به کتابخانههاي ثابت و بهرهمندي از امکاناتي براي يادگيري و سرگرمي را ندارند. کودکان و دانش آموزاني که در ديدارهاي دورهاي با کتابخانه سيار و در آييني جذاب، دلنشين، اميدآفرين و انگيزه بخش نه تنها فرصتي براي امانت گرفتن کتاب بلکه تجربهاي انگيزهبخش براي آشنايي با جهانهاي تازه را لمس ميکنند و لحظاتي شاد و دور از دل و ذهن مشغوليهاي روزمره زندگي را ميچشند. از سويي ديگر اهميت اين خدمت فرهنگي زماني بيشتر به چشم ميآيد که بدانيم کتابخانههاي سيار تنها نقش يک «امانتدهنده کتاب» را ايفا نميکنند؛ بلکه حامل برنامههاي کوچک اما اثرگذاري هستند که ميتواند مسير زندگي يک کودک دانش آموزي را تغيير دهد. همچنين کتابداران سيار که گاه نقش معلم، مشاور، دوست و شنوندهاي صبور را نيز بر عهده دارند، بهتدريج به چهرههايي آشنا و قابل اعتماد براي خانوادهها بدل ميشوند و حضور منظم آنها در اين مناطق، حس تداوم، توجه و ارزشمندي را به کودکان منتقل ميکند و به شکلي آرام اما عميق، باور به اهميت آموزش و مطالعه را در ميان خانوادهها تقويت ميسازد. در نتيجه، کتابخانه سيار تنها يک خودرو نيست؛ بله پلي است ميان جهانهاي کوچک و بزرگ، ميان روياهاي کودکانه و امکاناتي که ميتواند آيندهاي روشنتر براي آنان رقم بزند. در همين راستا با موسي شيخ، مربي کتابخانه سيار روستايي شهرستان گاليکش در استان گلستان به گفتوگو نشستيم؛ کتابداري که هر چند به تازگي کارش را آغاز کرده اما در همين مدت کوتاه از نزديک با نيازها، دغدغهها و خوشي و ناخوشيهاي کودکان در مناطق کمبرخوردار کاملاً آشنا شده است که در ادامه گوشهاي از تجربيات و خدمات فرهنگياش را ميخوانيم.
کار فرهنگي براي کودکان شيرين است
موسي شيخ، در ابتدا با اشاره به اينکه تقريباً از ابتداي سال جاري کارش را به عنوان مربي کتابخانه سيار روستايي شهرستان گاليکش کارش را آغاز کرده است و با در اختيار داشتن حدود 5 هزار جلد کتاب تاکنون موفق به جذب 400 عضو شده است، گفت: کار فرهنگي با کودکان براي من از هر چيزي شيرينتر و آرامش بخشتر است، خصوصاً که در حوزه کتاب و کتابخواني و براي کودکان و نوجوانان آن هم در مناطق محروم باشد.وي افزود: کودکاني که دسترسي به کتابخانه و کتابهاي مناسب سن خود را ندارند و اين مسئله اشتياق من را خيلي بيشتر ميکند.موسي شيخ ادامه داد: از زماني که بنده توفيق داشتم در اين عرصه ورود کنم با خيلي از معلمان و مديران مدارس در اين خصوص صحبت کردم و با توجه به اشتياق و همکاري اين عزيزان قرار داريم که به صورت روزانه و هفتگي در هر مدرسه حضور پيدا کنم و براي بچههاي مدارس روستايي گاليکش کتاب ببرم تا استفاده کنند.
فرزندان کتابخوان به جامعه تحويل دهيم
موسي شيخ گفت: من حوالي ساعت 8 صبح بعد از اينکه کتاب ها را از اداره تحويل ميگيرم به سمت روستاها حرکت ميکنم که با توجه به مسافت روستاها اين مسافت از 10 دقيقه تا نيم ساعت متغير هست. سپس بعد از حضور در مدرسه با مراجعه به کلاس ها و البته ترجيحاً داخل حياط مدرسه يا در فضاي باز با بچهها ديدار ميکنم و به آنها کتاب امانت ميدهم.وي افزود: بهجز امانت کتاب، برنامههاي ديگري با توجه به مناسبتهاي مختلف و جشنوارههاي متعدد انجام ميدهم. به طور مثال در بيست هفتمين جشنواره بينالمللي قصهگويي، تعدادي از دانش آموزان اين مدارس شرکت و آثار خودشان را به اين رويداد ارسال کردند.همچنين در هفته کتاب و کتابخواني، هفته کودک و مناسبهاي ديگر در روستاها حاضر شديم و در کنار عرضه کتاب، برنامههايي چون مسابقه، قصهگويي، بازيهاي بومي محلي و دربرخي روستاها پرواز بادباکها را انجام دهيم که جمله فعاليتهايي است که بچه ها را به وجد ميآورد و اميدوارم بتوانم هميشه اين توفيق وجود داشته باشد به طور مستمر به روستاها بروم و در کنار معلمان و مديران مدارس فرزندان کتاب خوان تحويل جامعه دهيم.
حضور در روستاهاي محروم از مطالعه آزاد
موسي شيخ در ادامه گفتوگو با تاکيد بر اينکه در اين عرصه در کنار تمام شيرينيها و جذابيتهايي که وجود دارد؛ کمبودهاي نيز به چشم ميخورند که هميشه ما مربيان سيار با آن دست و پنجه نرم ميکنيم.وي درباره برخي از اين کمبودها عنوان کرد: منابع مالي محدود و ناچيز، ضرورت وجود و داشتن خودروهاي مناسب با توجه به شرايط روستاها خصوصاً در مناطق صعب العبور، کمبود نيرو انساني کافي در کنار اقلام کمک آموزشي و سرگرمي و … بخشي از مسائلي است که ما مربيان کتابخانه هاي سيار با آن روبه رو هستيم.شيخ همچنين گفت: چالشهاي فرهنگي و اجتماعي هم بخشي از مشکلات مربيان سيار است؛ زيرا از آنجايي که خيلي از مناطق روستايي سرانه مطالعه کتاب پاييني دارند، پذيرش اين قبيل برنامهها در آن مناطق به خصوص در ذهن والدين دشوار است و به نظرم بايد فرهنگ سازي گستردهاي صورت بگيرد هرچند با توجه به نبود نيروي انساني کافي براي محقق شدنش راه دشواري داريم.وي در پايان سخنانش با آرزوي روزهاي خوش و پراميد براي کودکان مناطق کم برخوردار همراه با رونق بيشتر فرهنگ کتابخواني، گفت: در اين مدت سعي کردم به روستاهاي مناطق محرومتر مثل روستاهاي منطقه ينقاق، صادق آباد، محمد آباد، ميرزاپانگ بيشتر بروم.او ادامه داد: روستاهايي محروم که در برخي از آنها متوجه شدم تاکنون دانش آموزان در آنجا تقريباً هيچ کتاب غير درسي را مطالعه نکردند و بعد از اينکه کتاب توزيع کردم، ديدم چقدر اين بچهها علاقه به کتاب دارند و اصرار داشتند که بيشتر به روستايشان سر بزنم و اين موضوع خيلي من را ذوق زده کرد و انگيزهام را براي ادامه خدمت بيشتر کرد.