دست بانکها در جيب مردم
پیام شهروندان |
در اواخر دورهي قاجار وقتي براي اولين بار موضوع راهاندازيِ بانک مطرح شد برخي متدينين برآشوبيدند و عَلَم ناسازگاري برافراشتند و از در مخالفت در آمدند همانطور که با دوش حمام و دوچرخه و صندلي و... ناسازگار بودند و مخالفت ميکردند، اما جبر روزگار آنان را وادار به کنار آمدن با مظاهر تمدن و از جمله پذيرفتن پديدهي بانک کرد، اما هنوز با بخشي از کارکرد بانک، بهويژه دريافت سود در ازاي وام پرداختي همچنان بر موضع مخالفت ايستادند و آن را نوعي ربا ميشمردند که در شريعت اسلامي حرام شمرده ميشد، اما پرداخت سود از سوي بانک به برخي حسابها را گويا جايز ميشمردند. روزگار گشت و گشت تا نوبت انقلاب اسلامي رسيد و از همان روزهاي اول زمزمهي عمليات بانکي بدون ربا را سر داده شد و حتا بسياري از همسنخهاي آنان دست به تأسيس انواع مؤسسات بانکي از نوع صندوق... قرضالحسنه و...با اساميِ مذهبي زدند و مشغول فعاليت شدند، اما در عمل ديدند بدون سود، چرخ صندوق و قرضالحسنه و بانک نميچرخد. بنابراين، با تغيير صورتمسئله سود بانکي را کارمزد ناميدند و همان روال سابق را در پوششي تازه پيش گرفتند.
از چندين سال پيش که کارت بانکي راه افتاد، مردم و بهويژه مغازهداران استقبال چنداني از آن نکردند و اغلب ترجيح ميدادندکه با پول نقد معامله کنند، اما تشويق بانکها و تبليغات گسترده سبب شد که مردم کمکم با اين پديده آشتي کنند. امروز حتا کودکان دبستاني هم هرکدام يک کارت بانکي در جيب دارند.
فعاليت بانکها عمدتاً در دوبخش متمرکز است. شرکت در فعاليتهاي اقتصادي و پرداخت وام به کساني که در آن بانک حساب دارند و از همين دو نوع کارکرد به اندازهي کافي سود ميبرند که چرخ مؤسسه بهراحتي بچرخد و سودي هم نصيب مديران آن کند، اما اخيراً ديده ميشود که براي درآمد بيشتر و نيز پوشش ناکارآمديهاي مديريت، مثل شيوهي مرضيهي ساير ادارات، دست در جيب مردم کردهاند و هزينهي بسياري از خدمات خود را که پيش از اين رايگان انجام ميشد اينک بدون اطلاعرساني از جيب مردم دريافت ميکنند.
وقتي بانکها به پشتوانهي موجوديِ حساب مردم چه به شکل پسانداز يا حساب جاري يا سپرده در فعاليتهاي اقتصادي شرکت ميکنند و سود کافي به دست ميآورند ديگر چرا براي کوچکترين خدمات خود هزينههاي اضافي به مردم تحميل ميکنند؟ تا پيش از اين براي گرفتن موجوديِ حساب يا پرداخت قبضها يا دريافت وجه نقد يا نقل و انتقال پول از حسابي به حساب ديگر هيچ هزينهاي دريافت نميشد، اما امروز شما اگر از حساب خودت هم بخواهي پولي برداري، بايد هزينهاي اضافي هم بپردازي.
چندي پيش ميخواستم با تاکسي به جايي بروم چون پول نقد به همراه نداشتم به يکي از خودپردازها رفتم تا مبلغ50 هزار تومان پول بگيرم. دو روز بعد وقتي براي گرفتن ده عملکرد آخر به خودپرداز بانکي که در آن حساب داشتم مراجعه کردم ديدم براي دريافت 50 هزار تومان مبلغ 250 ريال کارمزد گرفتند علاوه بر اينکه براي دريافت 10 عملکرد اخر هم 450 ريال از حسابم کسر شده بود. با کمي پرسوجو متوجه شدم براي گرفتن موجوديِ حساب هم 450 ريال هزينه ميگيرند. اگر بخواهي با کارتبهکارت کردن پولي منتقل کني تا يک ميليون تومان 9000 ريال و بيشتر از آن به ازاي هر يک ميليون اضافي مبلغ 3200 ريال دريافت ميکنند. فقط اگر بخواهي از حساب شخصيِ خودت از داخل شعبه پول بگيري تا سقف 5/1 ميليون 14000 ريال دريافت ميکنند.
اگر بانک نتواند در ازاي سودي که از پول به امانت گذاشتهي مردم ميگيرد، خدمات کوچکي ارائه دهد، همان بهتر که نباشد. چرا مردم پولشان را به بانکي بسپارند که هم از آن سود کافي ميگيرد و هم بابت خدمات اندکش هزينهاي اضافي به مردم تحميل ميکند؟ چرا امروز همهي دستگاهها عادت کردهاند هزينهي مديريت فشل و ناکارآمد خود را از جيب مردم تأمين کنند؟ آيا تمام دولت و دستگاههاي دولتي بايد هميشه دستشان تا مرفق در جيب مردم باشد تا بتوانند بهنوعي امور خود را بگذرانند؟ چرا يک بار براي هميشه کار را به دست کاردان نميسپرند تا اينهمه براي مردم گرفتار در چنبرهي تورم مشکلآفريني نکنند؟
18/9/1404