محمود شفيعي

انقلاب اسلامي  57 ايران براي اولين بار دولت و ملتِ از هم گريزان ايران را به همديگر نزديک ساخت و فاصله ميان اين دو نهاد را به کمترين نقطه رساند. وقتي نود و چند در صد مردم، با اراده جمعيِ تاريخي، نظام سياسي جديدي پايه گذاري کردند، اين يعني  بعد از تقريبا 100 سال مبارزه (از مقدمات مشروطه تا سال 57) تاريخ هميشه استبدادي ايران لحظه اي مزه دموکراسي را چشيد و بر تجربه اي بي بديل در تاريخ سياسي ايران دست يافت. با تاسف اما اين نقطه نتوانست تداوم يابد و استثنايي بر قاعده هميشگي ادغام يا تقابل دولت و ملت در تاريخ سياسي ايران بدل گشت.

خصوصي سازي انقلاب، يعني جدا کردن آن از اراده ملت و تبديل کردن آن به تحفه اي آسماني که اعتبارش بر اراده خواصي از حکومت گران، و پيروان بي چون و چراي آنان، استوار گردد. همين خطاي بزرگ، پاشنه آشيل يک انقلاب مردم پايه بود. اين رويداد تلخ سياسي از فرداي پايان دولت اصلاحات، کليد خورد و تا به امروز با کش و قوس فراوان ادامه يافته است. همين رويدادِ تلخِ فاقدِ عقلانيتِ سياسيِ قابلِ دفاع، خاستگاه پيدايي و پايايي انواعي از بحران هاي سياسي، اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و مذهبي با ريشه داخلي، و به تبع آن، ريشه خارجي، تا به امروز است.

اين بحران هاي چند سويه درهم تنيده و پيچيده، ديگر به آساني علاج پذير نيست. اگر بپذيريم که اين بحران ها اقتدار داخلي دولت امروز ايران را با جدا شدن از اراده عمومي و اقتدار خارجي آن را با جدا شدن از قواعد نوشته و نانوشته حاکم بر نظام بين المللي، به پايين ترين اندازه کاهش داده است، هيچ راهي براي حل آن مگر يک راه حل احتمالي ضعيف باقي نگذاشته است.

آن تنها راه حل ممکن، آگاهي حکمرانان صاحب قدرت، از خصوصي شدن انقلابي است که در ابتداي پيدايش، اقتدارش را از اراده عموم ملت دريافت کرده بود. اين آگاهي مي تواند تغييرات همه جانبه در شيوه حکمرانيِ منهاي اراده عموميِ فعلي را در پي داشته باشد و برگشت همه جانبه به سوي ملت را در اولويت سياست داخلي قرار دهد. با اين آگاهي در اولين فرصت گام هاي عملي جدي از سوي حکومت براي ترميم شکاف عميق بين دولت و ملت، بايد برداشته شود و عموم مردم از نامحرمان در خانه خود، به صاحبان واقعي حاکميت در سرزمين شان تبديل گردند. جزئيات تحليل اين تغييرات همه جانبه و برگشت همه جانبه دولت به ملت، نيازمند فرصت ديگري است.

استاد علوم سياسي