سيلاب‌هاي فصلي، بلاياي طبيعي و مديريت ناکافي رودخانه‌ها، سه‌گانه‌اي است که گلستان را به استاني بحران‌خيز در کشور تبديل کرده که نمونه آن، سيلاب اخير ناشي از بارش‌هاي بهاري روزهاي 16 تا 18 فروردين ماه جاري در 10 شهرستان اين استان شمالي است که 45 هزار ميليارد ريال خسارت به بخش‌هاي مختلف از جمله کشاورزي، منازل مسکوني، راه‌هاي ارتباطي و زيرساخت‌هاي شبکه آب و برق وارد کرد. به گزارش ايرنا و به باور کارشناسان حوزه منابع طبيعي و آب منطقه‌اي، گلستان مي‌تواند با تامين منابع مورد نياز و اجراي اقدامات پيشگيرانه در سه حوزه پروژه‌هاي آبخيزداري، احياي اراضي شيبدار و لايروبي رودخانه‌ها، از بارش‌هاي الهي استقبال و سيلاب‌ها را بدون نگراني مديريت کند اما بي‌توجهي به هشدارها، مقصر اصلي تکرار خسارات است.استاندار گلستان با قدرداني از تلاش‌ها و هماهنگي مديران دستگاه‌هاي عضو ستاد مديريت بحران گلستان در اطلاع رساني به‌موقع به مردم و انجام اقدامات پيشگيرانه با بسيج تمامي امکانات و ماشين آلات براي کاهش خسارات سيل اخير، افزود: اگر اين آمادگي و هماهنگي‌ها نبود خسارات اين سيل از خسارت سيلاب‌ سال‌هاي 1380 و 1381 و سال 1398 هم بيشتر مي‌شد.علي اصغر طهماسبي بابيان اينکه گلستان باوجود در اختيار داشتن رتبه نخست بحران‌هاي طبيعي در کشور از امکانات و تجهيزات کافي برخوردار نيست، خواستار توجه ويژه و تخصيص متناسب بودجه و تجهيزات و ماشين‌آلات به اين استان شد و اضافه کرد: گلستان به دليل موقعيت جغرافيايي و اقليمي خود، همواره در معرض انواع حوادث و بحران‌ها قرار دارد و ضروري است توجه و اعتبارات ويژه‌اي به اين استان‌ بحران‌خيز اختصاص يابد تا بتوانيم زيرساخت‌هاي لازم براي مقابله با حوادث را تقويت کرده و تاب‌آوري استان را افزايش دهيم. چالش پيشگيري از سيل در گلستان وي اجراي پروژه‌هاي آب‌بندان‌ سازي در مناطق مستعد، شتاب بخشي به طرح کاشت درخت در 110 هزار هکتار زمين‌هاي شيبدار و لايروبي رودخانه‌هاي گلستان را در مديريت روان آب‌هاي ناشي از بارش‌هاي فصلي و جاري شدن سيلاب‌ها ضروري دانست و بر تحقق آن تاکيد کرد. به باور کارشناسان حوزه منابع طبيعي و آب منطقه‌اي، سه راهکار ارائه شده توسط استاندار گلستان مي‌تواند به مديريت بهتر روان آبها و جلوگيري از خسارات ناشي از سيلاب‌هاي فصلي مفيد فايده باشد نکته‌اي که مديران متولي نيز بر آن تاکيد و موانعي را هم براي آن اعلام مي‌کنند.کارشناسان معتقدند اجراي پروژه‌هاي آبخيزداري بويژه آب بندان‌هاي خاکي در نقاط مستعد گلستان همچنين از فرسايش خاک جلوگيري و باعث تغذيه و تقويت سفره‌هاي آب زيرزميني و افزايش کمي و کيفي توليد محصولات کشاورزي و علوفه براي دام‌هاي اين استان مي‌شود.مطابق داده‌هاي اداره کل منابع طبيعي و آبخيزداري گلستان مجموع پروژه‌هاي آبخيزداري و آبخوان‌داري اين استان شمالي 263 بندخاکي، 530 سازه سنگ ملات، 74 سازه سرشاخه‌گير، پنج سازه پخش سيلاب و هزار و 250 سازه گاويوني بامجموع ظرفيت 70 ميليون متر مکعب مخزن ذخيره آب است... که نقش مهمي در کاهش فرسايش خاک، کمک به مديريت سيلاب‌ و کاهش اثرات تخريبي آنها دارند.با اين حال به گفته مديرکل منابع طبيعي و آبخيزداري گلستان، در بارش‌هاي اخير و جاري شدن سيلاب سهم اين سازه‌ها علاوه بر کنترل و هدايت روان آب‌ها ذخيره تنها 20 ميليون مترمکعب آب بوده است.علي اصغر نيکويي اضافه کرد: گلستان يک ميليون و 400 هزار هکتار عرصه‌هاي منابع ملي دارد که تاکنون مطالعات آبخيزداري و آبخوان‌داري براي يک ميليون و 150 هزار هکتار آن تکميل و آماده اجراست.وي با تاکيدبر ضرورت ساخت سازه‌هاي آبخيرداري و آبخوان‌داري در تمام شهرستان‌هاي گلستان با توجه به تغييرات اقليمي و وقوع بارندگي‌هاي سيلابي، ادامه داد: ايجاد سازه‌هاي سرشاخه‌گير و رسوب گير در بستر رودخانه‌هاي خطرناک، خسارت سيلاب به مناطق پايين دست رودخانه‌ها و سدها را کاهش مي‌دهد.نيکويي افزود: به عنوان نمونه بارندگي هفته گذشته که بيشترين آن مربوط به منطقه «پاقلعه» راميان به ميزان 268 ميلي‌متر بود، در دهنه «زرين گل» علي‌آبادکتول خسارت زيادي به زمين‌هاي کشاورزي، عرصه‌هاي ملي و جاده‌هاي بين مزارع زد و رودخانه را عريض کرد بر همين اساس نياز به افزايش اجراي پروژه‌هاي آبخيزداري دراين منطقه است.وي گفت: اجراي بيش از 100 سازه‌ آبخيزداري در دهنه رودخانه‌هاي خطرناک تمام نقاط گلستان به پنج تا 10 همت اعتبار نياز دارد. کاشت درخت در زمين‌هاي شيبدار کاشت درخت در سطح 110 هزار هکتار زمين شيبدار گلستان که در قالب طرح ساماندهي اين اراضي از اوائل دهه 80 در اين استان شمالي شروع شد به پيشرفت فيزيکي 35 درصد رسيده که شتاب بخشي به مصداق يک تير و چند نشان براي مردمان گلستان بويژه کشاورزان براي ايجاد درآمد و اشتغال پايدار با توليدات باغي خواهد بود.کم توجهي به اجراي طرح ملي درختکاري در اراضي شيبدار گلستان بويژه نواحي شرقي آن هرساله خسارات جبران ناپذيري بر پيکر منابع طبيعي و آبي و خاکي اين استان وارد مي‌کند که فرسايش و تخريب خاک به‌عنوان منبع اصلي و ارزشمند توليدات زراعي و باغي و عدم ذخيره سازي بارش‌ها و متعاقب آن عدم تقويت سفره‌هاي آب زيرزميني از مهمترين پيامدهاي آن است. به گفته مديرعامل شرکت آب منطقه‌اي گلستان هرساله 15 تُن خاک از هر هکتار اراضي شيبدار اين استان و براثر بارش باران و جاري شدن روان آب، در قالب رسوب وارد ذخيره‌گاه‌هاي منابع آبي مانند سدها، آب‌بندان‌ها و کانال‌هاي هدايت آب مي‌شود که يک فاجعه زيست محيطي و اقتصادي است.ايرج حيدريان افزود: شتاب بخشي به طرح ملي ايجاد باغ در اراضي شيبدار گلستان که بيش از 20 سال قدمت داشته و حتي 2 مصوبه سفرهاي استاني روساي جمهور به اين استان در سنوات قبل را دارد ضروري است.وي اضافه کرد: بايد با راهکارهاي قانوني و حمايتي از کشاورزان گلستاني آنها را به کاشت درختان مثمر مانند زيتون، گردو، فندوق، گيلاس، گلابي و توت در اراضي شيبدار تشويق کرد تا منابع خاکي و آبي باارزش اين استان نه تنها براي نسل فعلي بلکه براي نسل‌هاي آينده هم حفظ شود.سومين راهکار استاندار گلستان براي جلوگيري و کاهش خسارات ناشي از بارش‌هاي فصلي و مديريت صحيح سيلاب‌هاي ناشي از آن لايروبي رودخانه‌هاي اين استان است که در اين بخش هم روند اجرايي آن کُند پيش مي‌رود.مديرعامل شرکت آب منطقه‌اي گلستان در اين بخش هم با اذعان به ضرورت سرعت بخشي به لايروبي رودخانه‌هاي اين استان، گفت: تنها مشکل پيش روي اين بخش کمبود و عدم اختصاص منابع اعتباري کافي است.حيدريان افزود: طول رودخانه‌هاي گلستان 2 هزار و 300 کيلومتر است و لايروبي آن با فهرست بهاي 1404 که کيلومتري 400 ميليون تومان بود، به هزار و 280 ميليارد تومان اعتبار نياز دارد.وي افزود: سال گذشته فقط 21 ميليارد تومان اعتبار براي لايروبي رودخانه‌هاي گلستان اختصاص يافت که بسيار اندک بود و با حدود 75 کيلومتر از رودخانه‌هاي اين استان لايروبي شد.حيدريان البته به يک راهکار قانوني جديد هم براي سرعت بخشيدن به لايروبي رودخانه‌هاي گلستان در هر يک از 14 شهرستان اين استان که پيمانکاراني براي برداشت مصالح از بستر رودخانه‌ها دارند هم اشاره کرد و ادامه داد: در اين بخش مي‌توان از منابع ماده 43 قانون مصالح رودخانه‌اي که توسط پيمانکاران برداشت مي‌شود براي لايروبي رودخانه‌ها استفاده کرد که تصميم‌گيري آن برعهده فرمانداران هر شهرستان است.