هزاران سال تاريخ گلستان زير يک آسمان نفس مي‌کشد؛ زير پاي رهگذراني که بي‌خبر از عظمتش رد مي‌شوند. شهري سه‌هزارساله زير خاک مدفون است، ديواري عظيم از دل تاريخ سر برآورده و برجي هزارساله همچنان سکوت مي‌کند اما حرف‌ها دارد. اينجا نه فقط استان گلستان، بلکه موزه‌اي زنده روي زمين است؛ موزه‌اي که در آن جنگل نفس مي‌کشد، باد از ميان ديوارهاي تاريخي مي‌گذرد و فرهنگ‌هاي کهن در کنار هم زندگي مي‌کنند.به گزارش ايرنا، استان گلستان با تنوع اقليمي منحصربه‌فرد از جنگل‌هاي هيرکاني و خليج گرگان تا کوير اينچه‌برون و کوه‌هاي البرز شرقي، آثار تاريخي برجسته ديوار گرگان، برج قابوس، گورستان خالد نبي و تنوع قومي ترکمن، ترک، تات، سيستاني، کرد و مازندراني، ظرفيت تبديل شدن به يکي از مقاصد اصلي گردشگري فرهنگي، طبيعت‌گردي و بومي ايران را دارد.29 فروردين برابر با 18 آوريل مصادف با روز جهاني بناها و محوطه‌هاي تاريخي که امسال با عنوان «ميراث زنده و واکنش اضطراري» نامگذاري شده فرصت خوبي براي معرفي ظرفيت‌هاي گلستان در اين بخش است تا مشتاقان آشنايي بيشتر با تاريخ کهن ايران زمين به اين استان با تاريخ هفت هزار ساله سفر کنند.معاون ميراث فرهنگي اداره‌کل ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع‌دستي گلستان بيان کرد: 2 هزار و 500 اثر تاريخي، طبيعي، معنوي و فرهنگي در استان وجود دارد که تاکنون هزار و 55 اثر آن ثبت ملي و 6 اثر شامل گنبدقابوس، راه‌آهن شمال-جنوب، جنگل‌ هيرکاني، سوزن دوزي، کمانچه و دوتارنوازي ترکمن ثبت جهاني شده است.حميد عمراني رکاوندي افزود: آثار ثبت ملي شامل 50 اثر ميراث طبيعي، 171 بناها و بافت، 661 محوطه باستاني، 118 اثر ناملموس و 55 اثر ملموس مي‌شود.وي بيان کرد: هر ساله بر اساس اعتبارات تخصيصي کارهاي ميداني براي مرمت، ساماندهي و کاوش در بناها و محوطه‌هاي تاريخي استان گلستان اجرا مي‌شود به عنوان نمونه طبق برنامه هفتم توسعه امسال ادامه ساماندهي و مرمت قلعه آشواده، ساختمان گمرک بندرگز، موزه روستايي گلستان و ساماندهي گنبدقابوس در دستورکار قرار دارد. صدور سند براي سه اثر تاريخي گلستان معاون ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع‌دستي گلستان از صدور سند مالکيت شهر باستاني سه هزار ساله جرجان به مساحت بيش از 30 هکتار به نام دولت جمهوري اسلامي ايران در هفته گذشته خبر داد و گفت: شهر تاريخي «جرجان» در سه کيلومتري گنبدکاووس با نشانه‌هاي روشني از دوران حکومت سامانيان، آل‌زيار و سلجوقيان که در سال 620 هجري بر اثر حمله مغول از بين رفت در زمان آباداني خود هزار و 200 هکتار مساحت داشت اما به دلايل مختلف نظير توسعه بخش کشاورزي، ساخت خانه‌، کاوش‌هاي غيرمجاز و زمين خواران مدفون شده است.به گفته کارشناسان، بيش از صدها محوطه و تپه باستاني در اين شهر وجود دارد که تنها بخش اندکي از آنها شناسايي شده و داده‌ها و يافته‌هاي باستان‌شناسي نيز نشانگر آن است که اين منطقه تمامي شرايط لازم براي تداوم فرهنگي را تا دوران اسلامي داشته و کشف سفالينه‌هاي مربوط به هزاره پنجم قبل از ميلاد و عصر آهن در محلي به نام «حبي بلي » در محدوده شهر جرجان و در حاشيه رودخانه گرگان رود، شاهدي بر اين مدعاست.عمراني ادامه داد: همچنين تاکنون براي 162 هکتار از محوطه ديوار تاريخي گرگان و محوطه حدود يک هکتاري برج قابوس سند مالکيت به نام دولت صادر شده است. آماده سازي پرونده مقدماتي ديوار تاريخي گرگان براي ثبت جهاني يکي از برجسته‌ترين آثار تاريخي استان گلستان، ديوار بزرگ گرگان است که به عنوان سومين ديوار طولاني و بلند جهان شناخته مي‌شود. اين ديوار پس از ديوار تاريخي چين با 6 هزار کيلومتر و ديوار آلمان با حدود 550 کيلومتر، طولي معادل 200 کيلومتر دارد.عمراني رکاوندي با تاکيد بر اهميت ديوار تاريخي گرگان به عنوان سومين ديوار طولاني و بلند جهان، از آماده سازي پرونده مقدماتي اين اثر باستاني براي ثبت جهاني خبر داد و گفت: بعد از تکميل پرونده با جذب اعتبار، ادامه کارهاي ميداني مانند ساماندهي و مرمت، کاوش و آموزش در محوطه اين اثر تاريخي صورت مي‌گيرد تا هرچه زودتر روند ثبت جهاني آن انجام شود.وي افزود: اين ديوار که در سال 1387 به ثبت ملي رسيده از کوه‌هاي گليداغ در مراوه تپه آغاز و تا سواحل گميشان ادامه دارد و پس از ديوار تاريخي چين با 6 هزار کيلومتر و ديوار آلمان با حدود 550 کيلومتر، سومين ديوار طولاني و بلند جهان محسوب مي‌شود که در زمان تاسيس خود کاربري‌هاي مختلفي از جمله دفاعي و نظامي داشته است. معاون ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع‌دستي گلستان بيان کرد: از سال 1378 پروژه بررسي وضعيت ديوار تاريخي گرگان با رويکرد مطالعه، حفاظت، مرمت و احيا آغاز شد و تاکنون 120 ميليارد ريال در خصوص ساماندهي و مرمت، بسترسازي و آزادسازي حريم هزينه شده است.ديوار بزرگ گرگان و تاسيسات وابسته آن از جمله شاهکارهاي مهندسي نظامي دوره امپراتوري ساساني در حوزه فرهنگي شمال شرق ايران است که با هدف جلوگيري از تاخت و تازهاي اقوام بيابانگرد آسياي مرکزي و پاسداري از مرزهاي کشور، راه ابريشم و امنيت و آسايش مردم منطقه با مصالح خشت و آجر احداث شد که در منابع تاريخي با نام‌هاي دربند گرگان، دربند خزران، باب الابواب، سد ايران و توران، سد ياجوج و ماجوج، سد اسکندر، سد پيروز، سد خسرو، سد انوشيروان، سد قزل آلان و مارسرخ از آن ياد مي‌شود.پژوهشگران ايراني و غير ايراني زيادي به موضوع ديوار بزرگ گرگان پرداخته‌اند اما نخستين بار اريک اشميت آمريکايي در سال 1310 خورشيدي با پرواز بر روي شهرهاي ايران و دشت گرگان موفق به شناسايي 170 کيلومتر از مسير ديوار بزرگ گرگان و تاسيسات وابسته شد و بستر لازم را براي مطالعات گسترده باستان شناسي فراهم کرد.در دهه 1350 خورشيدي مرحوم محمد يوسف کياني، سرپرست هيات کاوش‌هاي باستان شناسي دشت گرگان با پرواز مجدد بر روي ديوار بزرگ گرگان موفق به شناسايي مسير ديوار بزرگ گرگان و تاسيسات وابسته از سواحل شرقي درياي کاسپين تا کوه‌هاي پيشکمر در ارتفاعات معروف به عرب‌داغ شد که نتايج اين بررسي هوايي با همکاري مرحوم محمد مهريار، منجر به ارايه اولين نقشه مسير ديوار بزرگ گرگان و تاسيسات وابسته و چاپ نتايج اولين کاوش اين ديوار گرديد.ديوار بزرگ گرگان داراي 200 کيلومتر طول با عرض متوسط 2/5 متر بر اساس نتايج کاوش باستان شناسي است که با مصالح آجر و ملات گل احداث شده و در برخي منابع تاريخي ارتفاع اين ديوار 8 تا 10 متر اعلام شده است.به گفته عمراني رکاوندي، معرفي آثار باستاني و تاريخي گلستان نقش مهمي در افزايش استقبال گردشگران براي سفر به استان با قدمت چندين هزار ساله دارد که نتيجه آن به طور قطع رونق گردشگري خواهد بود.