در حالي که استان گلستان با چالش‌هاي جدي کم‌آبي و کاهش منابع آب زيرزميني دست‌ و پنجه نرم مي‌کند، توسعه زراعت «تريتيکاله» و الگوهاي کشت مخلوط، به عنوان يک راهبرد هوشمندانه براي تامين امنيت غذايي دام و کاهش هزينه‌هاي توليد در اين قطب کشاورزي کشور در دست انجام است. به گزارش ايرنا، استان گلستان با برخورداري از 667 هزار هکتار زمين کشاورزي و پنج ميليون واحد دامي، همواره به عنوان يکي از قطب‌هاي اصلي کشاورزي و دامپروري کشور شناخته مي‌شود اما تغييرات اقليمي و فشارهاي ناشي از خشکسالي، الگوهاي سنتي کشت را با تهديد جدي مواجه کرده و در اين شرايط، ترويج کشت گياه تريتيکاله (محصولي حاصل از تلاقي گندم و چاودار) با ويژگي‌هاي کم‌آب‌بري و پربازدهي، به گزينه‌اي استراتژيک براي عبور از بحران علوفه تبديل شده است.رئيس جهاد کشاورزي گلستان، با اشاره به تغييرات الگوي کشت در استان، گفت: رويکرد اصلي جهاد کشاورزي گلستان، توسعه کشت‌هاي سازگار با شرايط کم‌آبي و تغييرات اقليمي است و در اين راستا، تغيير فصل کشت به پاييز و زمستان و جايگزيني نباتات علوفه‌اي کم‌آب‌بر به جاي کشت‌هاي پرآب‌بر مانند ذرت، راهبردي اساسي براي حفظ منابع آبي پايه در استان محسوب مي‌شود. ابراهيم هزارجريبي با اعلام پيش‌بيني توليد 54 هزار تن تريتيکاله از دو هزار و 100 هکتار زمين در سال کشاورزي جاري افزود: اين ميزان توليد نشان‌دهنده گام‌هاي موثر استان در مسير خودکفايي براي تامين نهاده‌هاي دامي است. بررسي شاخص‌هاي کشاورزي در گلستان نشان مي‌دهد که پتانسيل‌هاي عظيمي در زمينه توسعه اين محصول وجود دارد.عضو هيات رئيسه کميسيون کشاورزي اتاق بازرگاني گرگان و فعال حوزه دام‌داري، با بيان اينکه تريتيکاله محصولي کم‌هزينه و پربازده است، گفت: اگر تنها دو درصد از زمين‌هاي کشاورزي گلستان به کشت تريتيکاله اختصاص يابد، مي‌توانيم قادر به توليد بيش از يک ميليون تن غذاي دام باشيم.احمد قلندري افزود: در سالي که گلستان با چالش جدي کم‌آبي روبروست، اين گياه مي‌تواند دغدغه اصلي پرورش‌دهندگان دام در تامين نهاده‌هاي دامي را تا حد زيادي مرتفع سازد و تحقق توليد 30 هزار تن تريتيکاله در استان، به معناي جهشي بزرگ در تامين علوفه ارزان‌قيمت و پايدار خواهد بود.عضو هيات علمي مرکز تحقيقات و آموزش کشاورزي و منابع طبيعي گلستان هم در تشريح ويژگي‌هاي فني اين گياه توضيح داد: تريتيکاله محصولي است که در سيستم‌هاي «کم‌نهاده» بهترين عملکرد را دارد و علاوه بر غناي بالا از نظر تغذيه‌اي، به دليل سازگاري زياد، عملکرد دانه و ماده خشک آن در شرايط اقليمي گلستان نزديک به دو برابر جو گزارش شده است.محمدتقي فيض‌بخش با اشاره به برتري‌هاي فني تريتيکاله افزود: اين گياه در برابر بيماري‌هايي نظير زنگ زرد و قهوه‌اي مقاوم است و از نظر گوارشي، پروتئين بالاتري نسبت به چاودار دارد و ميانگين توليد 40 تن علوفه در هکتار، تريتيکاله را به رقيبي جدي براي ساير غلات تبديل کرده است.فيض‌بخش ادامه داد: اگرچه تريتيکاله ظرفيت انرژي‌زايي بالايي دارد اما به تنهايي قادر به تامين تمام نيازهاي تغذيه‌اي دام به ويژه پروتئين و مواد معدني نيست و براي جبران اين کمبود «کشت مخلوط» با گياهان خانواده لگوم (مانند ماشک و نخود علوفه‌اي) بايد مورد توجه قرار بگيرد. زراعت تريتيکاله؛ نجات‌بخش زنجيره توليد پروتئين در گلستان وي با تشريح راهنماي فني کشت براي بهره‌برداران بيان کرد: بر اساس مطالعات فني، بهترين عملکرد در کشت مخلوط با رعايت ترکيب وزني 75 درصد تريتيکاله و 25 درصد ماشک حاصل مي‌شود و ارقام پيشنهادي براي تريتيکاله رقم «سناباد» و در خانواده ماشک‌ها، ارقام «طلوع»، «لامعي» و «گلشن» است.فيض‌بخش ادامه داد: در کشت مخلوط، مصرف 127 کيلوگرم تريتيکاله و 25 کيلوگرم ماشک در هکتار توصيه مي‌شود که اين روش کشت با استفاده از دستگاه‌هاي خطي‌کار غلات و با فاصله خطوط 25 سانتي‌متر انجام مي‌پذيرد.اين عضو هيات علمي مرکز تحقيقات کشاورزي گلستان افزود: توسعه کشت اين گياه، يک ضرورت مديريتي به شمار مي‌رود که دلايل اين ضرورت شامل استفاده از نزولات جوي پاييزه و زمستانه، کاهش فشار بر منابع آب زيرزميني در فصل تابستان، حفاظت از بستر خاک و جلوگيري از فرسايش آن در فصول باراني و امکان کشت مخلوط با لگوم‌هاست که علاوه بر افزايش کيفيت علوفه، به تثبيت بيولوژيکي نيتروژن در خاک و تقويت حاصلخيزي آن کمک مي‌کند.وي خاطرنشان کرد: اين الگوي کشت نه‌تنها خلا علوفه در فصل بهار را پر مي‌کند، بلکه با جلوگيري از فرسايش خاک در پاييز و زمستان، توليد علوفه ارگانيک را نيز ميسر مي‌سازد.فيض‌بخش تاکيد کرد: تداوم پروژه‌هاي تحقيقاتي و کارگاه‌هاي ترويجي نشان‌دهنده عزم جدي استان براي تبديل شدن به قطب تامين نهاده‌هاي دامي پايدار است و اگر سياست‌گذاران حوزه کشاورزي بتوانند بسترهاي حمايتي و اعتباري لازم را فراهم کنند، گلستان مي‌تواند نه‌تنها نياز خود را تامين کند، بلکه به صادرکننده کليدي نهاده‌هاي دامي در منطقه تبديل شود.به گزارش ايرنا، بهترين زمان کشت تريتيکاله در نواحي شمالي استان گلستان، از 20 آبان تا پايان آذرماه است و استقبال کشاورزان از کارگاه‌هاي ترويجي نشان‌دهنده تمايل اين قشر به پذيرش الگوهاي نوين کشاورزي است.