روح الله کلانتري

کارشناسان سياسي و نظريه پردازان علوم سياسي نظريه اي را مطرح کرده اند تحت عنوان«نظريه مديريت سيستمي نظام ها و سازمان هاي سياسي» که مطابق اين نظريه براي تداوم بقاء، از يک سو و کارآمدي از سوي ديگر نيازمند بازنگري در اجراي روش ها و رويه ها هستيم. بنابراين اصلاحات عبارت است از بررسي،ارزيابي و ساماندهي دائمي نحوه رفتار نظام سيستمي يک کشور به گونه اي که موجب افزايش مقبوليت و کارآمدي نظام شده و از هر گونه آسيب و تهديد عليه آن ممانعت به عمل آورد. اصلاحات نسبتي با عقلانيت،مدارا،همگرايي،آزادي و مردم سالاري داشته و به دنبال اصلاح امور و اداره عقلاني جامعه و کشور و به کارگيري مديريت خردمندانه با نظر مردم است. در استان گلستان 197 نشريات مکتوب،مجازي و پايگاه هاي خبري فعاليت مي کنند. از اين تعداد 90 نشريه مکتوب شامل دو روزنامه،34 هفته نامه،13 ماهنامه،37 فصلنامه و 4 سالنامه فعاليت مي کنند. همچنين 29 نشريه الکترونيکي و 78 پايگاه خبري در استان رسالت مطبوعاتي خود را انجام مي دهند. مطبوعات رکن چهارم دموکراسي است و اين جايگاه کلاسيک اين رکن است.مطبوعات آزاد و مستقل همواره يکي از مهم ترين پايه هاي تحقق يک دموکراسي پايدار به شمار مي روند. در ايران هم هر چند مطبوعات سابقه اي ديرين دارند، اما تا پيش از انقلاب جز دوره اي کوتاه هيچ گاه اصحاب رسانه، طعم زيست در فضاي آزاد و قانونمند را تجربه نکرده اند. درچهل و هشت سال گذشته نيز نشريات ما فراز و فرودهاي زيادي داشتند و فشارها و مشکلات متناسب با هر دوره گريبانگير روزنامه نگاران،خبرنگاران و فعالان رسانه بوده است. به استثناي چند نشريه دولتي و خصوصي نشريات ما از فشارها و تهديدها مصون نماندند. ما به رسانه هاي مستقل و منتقد نيازمنديم. رسانه هايي که بتوانند با خردستيزان مقابله کرده و رفتار آنها را نقد کنند. جهان کنوني بيش از هر زماني به نقد احتياج دارد. نقد در جهت اصلاح رفتارهاي افراطي و دعوت به خردورزي و عقلانيت.ساليان سال است که مي گويند(گذشته چراغ راه آينده است) اما بي گمان اين (خرد) است که چراغ راه آينده است.در جوامع چند صدايي همواره چراغ افروزان در پي روشنگري بوده اند و روشنگري با خرد ورزي امکانپذير بوده است.از همين رو روشنفکران خرد ورز پيشگامان جوامعي شدند که امروز به عنوان جوامع توسعه يافته نام گرفته اند. امروز همه جوامع به دنبال توسعه پايدار هستند و توسعه پايدار با گردش آزاد اطلاعات ملازمت اجتناب ناپذير دارد. به همين دليل مطبوعات آزاد در اين جوامع يک رکن اساسي محسوب مي شوند.رکني که بتوانند با نقد و تحليل شرايط جامعه را در جهت رشد و شکوفايي هدايت کنند.در ايران از مشروطيت تاکنون همواره مطبوعات دچار فراز و فرودهاي زيادي شده و روزنامه نگاران همواره با مشکلات فراواني دست و‌پنجه نرم کرده و هزينه هاي زيادي هم پرداخته اند.مطبوعات ما بايد به طرح ديدگاه هاي مختلف در جامعه بپردازند. بايد با طرح مسائل ملي، منطقه اي و محلي مشکلات و راه حل ها را به مسئولان ارائه نمايند. بايد براي فرداي جامعه و کشور انديشه کرد، جامعه اي که با هويت جمعي يک ملت معنا پيدا کند. مسئولان ما بايد بپذيرند که افکار و انديشه هاي مختلف در کشور وجود دارند و نمي توان وجود آنها را انکار کرد و قابل حذف شدن نيستند. عقايد آنها و برنامه هايشان در جامعه ريشه دارد و فارغ از اراده آنها به حياتشان ادامه مي دهند. مطبوعات بايد در جهت شنيدن همه عقايد تلاش نمايند. امروز بزرگترين رسالت روزنامه نگاران اين است که در جهت رضايت مردم وشنيدن صداي مردم ودفاع از حقوق آنها حرکت کنند. زماني که مردم اثرات زندگي خود را در مطبوعات مشاهده نکنند از آنها رويگردان مي شوند. امروز توان روزنامه نگاري حرفه اي از جامعه مطبوعات ما رخت بر بسته و گوئي که با فقر محتوا روبرو هستيم. اين امر نه به گذشته درخشان مطبوعات مربوط است و نه به گسترش فضاي مجازي، بلکه به خاطر عدم حضور نيروهاي متخصص و کارآمد و برنامه ريز مربوط است. جاي خالي  تحليل و گزارش در نشريات ما به خوبي مشهود است.

نشريات ما اگر بتوانند انديشه اي نو و متناسب با شرايط جامعه را طرح کنند مخاطبان خود را خواهند يافت و هرگز از بين نمي روند.هر روزنامه ميتواند به جامعه آگاهي بدهد و اين آگاهي دادن مي تواند فرهنگي، سياسي، اجتماعي و اقتصادي باشد.

مسئولان حکومتي ما بايد اين حقيقت را درک کنند روزنامه نگاران براي کشور فرصت مختلف هستند و نه تهديد. ما به رسانه هاي مولد احتياج داريم نه رسانه هايي که نماد روابط عمومي ها باشند.رسانه هاي ما بايد محل صلح، گفتگو و مدارا باشند نه محلي براي پرخاشگري و توليد نفرت. نقد رسانه بايد بر اساس قانون، شرع،منطق و اخلاق باشد. رسانه هاي ما بايد در جهت گسترش  ادب فارسي و فرهنگ ايراني اسلامي تلاش نمايند. مسئولان ما نبايد از رسانه ها دوري کنند. ممکن است مطلبي را بنويسند که شما نپسنديد، اما بايد نقد را تحمل کنيد.

رسانه محل بيان حقايق جامعه و حرکت در مسير انسجام ملي و دفاع از حقوق ملت است. اگرمسئولي نتواند نقدرسانه ها راتحمل کند قطعا راه را اشتباه رفته و در اين راه منافع کشور را به هدر داده است.هنر مطبوعات و روزنامه نگاران اين است که در زمان مناسب زنگ هاي خطر را به صدا در آورده تا مسيرهاي اشتباه موجود در جامعه اصلاح شود.(مثل کاري که در جهت نقد لايحه دولت به مجلس انجام دادند.) رسانه ها بايد مرجعيت سياسي و اجتماعي جامعه باشند. به همين دليل بايد امنيت شغلي روزنامه نگاران تامين شود.همه ارکان حکومت اعم از قواي سه گانه و مسئولان امنيتي و انتظامي موظفند تا امنيت شغلي روزنامه نگاران را فراهم کنند.ما امروز به روزنامه نگاران شجاع، آگاه،با اخلاق و عاقل نيازمنديم. اخلاق حرفه اي و مسئوليت اجتماعي بايددر مطبوعات نهادينه شود.دولت و مجلس هر چه زودتر قانون مطبوعات را که مدت هاي طولاني است که در مجلس خاک مي خورد را پس از اصلاحات لازم آماده کرده و براي اجرايي شدن آن اقدام کنند.استاندار گلستان  نيزبايد با تعامل با نمايندگان مجلس در استان گلستان اقدامات لازم را انجام دهد حکومت نبايد با کوچکترين بهانه اي مطبوعات را تعطيل و روزنامه نگاران را بيکار کنند. جوانمرگي مطبوعات به هر دليل نشانه توسعه نيافتگي کشور است.همچنان که استمرار حيات مطبوعات نشانه توسعه يافتگي است.مطبوعات موتور محرکه توسعه هر کشوري است. مطبوعات ما بايد در بيان مطالبات به منافع ملي و فرصت هاي تاريخي توجه کرده و به عنوان يک نهاد واسط ميان حکومت و مردم مشکلات و چالش هاي کشور  وراه حل هاي آنها را بيان کنند. رسانه ها بايد دولت را در خلق فرصت ها و عبور ار بحران هاي کشور کمک نمايند.

مسئولان هم بايد با توجه به قانون شفافيت و قانون انتشار و دسترسي آزاد به اطلاعات که در سال88 تصويب شده رسانه ها را در بيان مطالب جامعه که جنبه محرمانه ندارد آزاد بگذارند. اما متاسفانه در استان گلستان برخي از مسئولان ما اين قانون را ناديده گرفته و با مطبوعات با صداقت برخورد نکرده و آمارهاي دروغ را منتشر مي کنند.

اجراي قانون شفافيت در امور باعث کاهش فساد و رانت در جامعه مي شود. رسالت روزنامه نگاران همان رسالت پيامبران و امامان معصوم(ع) است.يعني اجراي فريضه امر به معروف و نهي از منکر و اين امر در قالب نقد حاکمان و زمامداران جامعه تحقق پيدا مي کند.رسالت رسانه اين است بر اساس اصطلاحي که در اقتصاد است و آن بازار شيشه اي بايد در همه عرصه هاي سياسي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي همواره به انتشار صادقانه اخبار و اطلاعات پرداخته و از امور احساسي و غير منطقي خود داري کنند.مطبوعات بايد صدا و زبان مردم باشند.ما در داخل کشور به بخش خصوصي توانمند نيازمنديم و همچنين بايد با فساد و رانت مبارزه کنيم که در همه اين امور نيازمند حضور و مشارکت جدي مطبوعات مستقل و آزاد هستيم.ريشه کني فساد و رانت در کشور نيازمند رسانه هاي آزاد است و رسانه ها در مبارزه با فساد سيستمي نبايد محدوديت و لکنت زبان داشته باشند.امروز مطبوعات ما دچار بحرانهاي فراواني از جمله بحران تيراژ، مخاطب و بحران همبستگي است. امروز ما از کشورهايي مثل ترکيه و پاکستان هم عقب تر هستيم. اصل168 قانون اساسي تاکيد جدي بر حضور هيئت هاي منصفه در دادگاه هاي مطبوعات دارد. خانه هاي مطبوعات ما توانايي دفاع از روزنامه نگاران را ندارند. بايد آنها را فعال کنيم تا از حقوق خبرنگاران دفاع کنند.

بايد امنيت شغلي روزنامه نگاران را تامين کرد. به قول دکتر روحاني رئيس جمهور اسبق ايران از زبان بسته و قلم شکسته کاري بر نمي آيد بگذاريم که آزادي مسئولانه در اين کشور برقرار باشد.امروز جامعه بدون رسانه فرصتي براي حيات ندارد. اساس انقلاب ما بر فرهنگ بوده و حضرت امام(ره) با بيان و سخن و قلم توانست فرهنگ را متحول کرده و بزرگترين قدرت نظامي منطقه را به زانو در آورد. ما به تشکيلات صنفي قدرتمندي نيازمنديم تا بتوانند با دفاع از حقوق روزنامه نگاران و فراهم کردن شرايط مناسب براي گسترش آگاهي و آزادي رشد و توسعه را درجامعه ايجاد نمايند. از استاندار محترم درخواست داريم که نسبت به تشکيل انجمن صنفي روزنامه نگاران استان همکاري و مساعدت لازم را انجام دهند.

بايد منزلت و معيشت روزنامه نگاران را فراهم کرد. وضعيت بد اقتصادي،دستمزد ناچيز،دوشغله بودن خبرنگاران، مشکل بيمه و مسکن و عدم حمايت هاي دولتي در بخش يارانه ها،کاغذ و آگهي هاي دولتي از ديگر مشکلات روزنامه نگاران و مديران مسئول استان است که اميدواريم استاندار گلستان در تعامل با وزارتخانه فرهنگ و ارشاد اسلامي کشور و استان اقدامات عملي رابراي حل اين بحران ها انجام دهند.

در پايان يادآوري ميکنم که روزنامه نگار يعني منتقد هميشگي وضع موجود براي رسيدن به وضع مطلوب و در کشورهاي پيشرفته و توسعه يافته روزنامه نگاران شجاع و منتقد همواره مورد تشويق قرار مي گيرند و نه تهديد و تنبيه.اميد است استاندار گلستان در جهت گسترش فرهنگ اطلاع رساني و دفاع از حقوق و منافع روزنامه نگاران گام عملي در جهت توسعه مطبوعات بردارد. انشاء ا.

مدير مسئول هفته نامه آفتاب گلستان