■ احسان مکتبی

چهارم شهريور ماه سالروز درگذشت مهدي اخوان ثالث ( م اميد )شاعر بزرگ معاصر است. بي گمان اگر بخواهيم در يکصد سال گذشته چند شاعر صاحب سبک در ادب فارسي نام ببريم يکي از آنها مهدي اخوان ثالث است. اخوان که قالب نيمايي را به جايگاه شايسته خود رساند و با زمستان و شهريار شهر سنگستان و برخي ديگر از اشعارش بر غناي ادب فارسي افزود نامي نيست که بتوان از او گذشت يا او را ناديده گرفت. واقعيت آن است که دهه چهل دهه شگفت انگيزي در ادب فارسي بوده است ظهور شاعران صاحب سبکي مانند اخوان، سهراب سپهري، فروغ فرخزاد، احمد شاملو، حميد مصدق، سياوش کسرايي، حميدي شيرازي، ابتهاج، نادر نادرپور، سيمين بهبهاني و... که دامنه تاثير آنها را در محمد علي بهمني، حسين منزوي و شاعران متاحر ديگر هم مي توان ديد آنقدر آشکار است که جايي براي حرف و حديث باقي نمي گذارد  همين اتفاق در داستان نيز کم و بيش افتاده است. ابراهيم گلستان، محمود دولت ابادي، احمد محمود  و ديگران در همين دهه  خود را به جامعه ادبي معرفي کردند، در اين ميان اما اخوان ثالث پر فروغ و ماندگار است. نگاهي به کارنامه شعري او نشانگر آن است که هم ريشه هاي پر قدرت سنت در ادب فارسي را مي شناخت و هم دنياي مدرن را درک مي کرد، اخوان هم شاهنامه و حافظ و سعدي را مي فهميد و هم به ضرورت نوگرايي و نوآوري در ادبيات باور داشت و چنين فهمي بر غناي ادب او مي افزود. شعر زيباي سگ ها و گرگها و شعر زمستان او بي گمان جزو شاهکارهاي شعر معاصر در ادب فارسي است. او در سگ ها و گرگها، آزادي را دستاوردي مي داند که با هيچ پديده اي قابل قياس نيست و مي گويد:

بنوش اي برف گلگون شو بر افروز

 که اين خون خون ما بي خانمان هاست

که اين خون خون گرگان گرسنه است

که اين خون خون فرزندان صحراست

×

در اين سرما گرسنه برف خورده

دويم آسيمه سر بر برف چون باد

وليکن عزت آزادگي را

نگهبانيم، آزاديم، آزاد

 وقتي بگذاريد  و زمستان اخوان را ورقي بزنيد. 

صاحب امتياز